Doorzie jij de misvattingen over empathie?

Empathie: een woord dat veel gebruikt wordt, maar helaas heel vaak niet op de juiste manier wordt ingezet.
Als je 'betekenis empathie' googelt, krijg je letterlijk als antwoord: inleving in de gevoelens van een ander.
Nu we dat even heel helder hebben, kunnen we door naar de misvattingen die ik enorm vaak voorbij zie komen.

Ik zie dat meestal op deze twee manieren gebeuren:

1. Reageren vanuit 'het ophemelen'.
Hiermee bedoel ik dat je reageert op de ander zonder diens gevoel eerst te erkennen. Je gaat er direct overheen met hoe goed het met jou wel niet gaat.
Ik maak het heel praktisch met dit voorbeeld. Stel, iemand zegt tegen jou: "Oh jeetje, ik heb vandaag echt buikpijn… en voel me zo moe en naar erdoor. Bah, ik heb nergens zin in."
Jij vat dit op als een klaagzang en gooit er direct jouw reactie overheen: "Oh, dat heb ik nou nooit, daar ben ik wel zo blij mee!"
Zie je wat hier misgaat, als ik het zo letterlijk beschrijf? Doordat je jezelf direct ophemelt over de pijn van een ander heen, stap je compleet over het gevoel van de ander heen. Je zegt eigenlijk: Ik wil je gedoe nu niet!
Ten tweede is het ook echt allesbehalve aardig om zo te reageren. Ga maar eens bij jezelf te rade: als jij ergens last van hebt en je uit dat aan iemand, dan wil je vaak gewoon even gehoord of gezien worden. Of je zoekt écht tips of hulp.

2. Reageren vanuit 'jouw pijn'.
Hiermee bedoel ik dat je direct jouw eigen pijn over de pijn van de ander heen gooit, om daarmee de overtreffende trap te creëren.
We pakken hetzelfde voorbeeld erbij om het praktisch te maken. Stel, iemand zegt tegen jou: "Oh jeetje, ik heb vandaag echt buikpijn… en voel me zo moe en naar erdoor. Bah, ik heb nergens zin in."
Jij vat dit op als een klaagzang en gooit daar gelijk jouw pijn overheen met een reactie als: "Ik weet er alles van, ik heb dat al dertien jaar lang! En daardoor kan ik dagelijks nauwelijks iets doen… Dat is pas vervelend."
Zie je wat hier misgaat? Je geeft de ander totaal geen ruimte voor zijn of haar gevoel. Je gooit je eigen pijn eroverheen, waardoor de ander zich niet gehoord of gezien voelt. Bovendien zorgt het er vaak voor dat de ander een onzeker of verdrietig gevoel krijgt, in de zin van: Oh, dan stel ik me vast aan… of Oké, blijkbaar zeur ik te veel over mijn pijn, want hij/zij reageert niet echt aardig. Ik ben vast lastig.

Hoe het wél werkt
We onderschatten nog veel te vaak wat empathie met een ander (en met jezelf) doet, terwijl we eigenlijk allemaal het liefst empathisch benaderd willen worden.
Als je empathisch wilt reageren, zeg dan iets in de trant van: "Oh hé, wat vervelend zeg! Dat kan ik me goed voorstellen. Heb je een zeurende pijn of een stekende pijn, of wat voel je precies? Lijkt me allesbehalve fijn! Heb je ook een idee waar het door komt? Kan ik misschien iets voor je doen?"

Door deze empathische reactie laat je duidelijk zien dat je de ander ziet en hoort. Je geeft diegene het gevoel dat hij of zij met de pijn bij jou terechtkan, en je laat zien dat je er voor de ander bent.
Doorvoel dat maar eens. Dat geeft een veel veiliger, sterker en fijner gevoel als iemand je zo benadert!
Echte empathie vraagt dus om een stapje terugdoen. Het vraagt om het parkeren van je eigen successen én je eigen pijn, zodat er écht ruimte ontstaat voor de persoon die tegenover je staat.
Pas wanneer we stoppen met vergelijken, kunnen we beginnen met verbinden.

Hoe staat het ervoor met jouw empathisch vermogen? Herken jij je in een van deze misvattingen, of misschien stiekem wel in allebei? Of was je eigenlijk al aardig goed op weg?

Merk je dat je het lastig vindt om echt empathisch te reageren, of loop je ertegenaan dat mensen in jouw omgeving jouw grenzen overgaan?

Stuur me gerust een berichtje, dan kijken we samen hoe we jouw communicatie en verbinding kunnen versterken. 🤍